NON MAHSULOTLARI UCHUN PEKTIN SAQLOVCHI KONSENTRATLARNI QO‘LLASH

Mualliflar

  • Arzigul Abilova Author
  • Sayida Atxamova Dotsent Author

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.19630124

Kalit so‘zlar:

non mahsulotlari, xamir reologiyasi, gel hosil qilish, tekstura, g‘ovaklik, saqlanish muddati, funksional oziq-ovqat, polisaxaridlar, oziqaviy qiymat, biopolimerlar

Abstrak

Ushbu tadqiqotda mahalliy meva chiqindilaridan (olma va mandarin) olingan pektin saqlovchi konsentratlarning non mahsulotlari sifat ko‘rsatkichlari va saqlanish muddatiga ta’siri o‘rganildi. Pektin kislotali gidroliz usuli (pH 3,5; 75–80°C; 180 daqiqa) orqali ajratib olinib, xamir tarkibiga 0–1,5% miqdorda qo‘shildi. Namunalar namlik, yumshoqlik indeksi va strukturaviy xossalari bo‘yicha 0–72 soat davomida baholandi. Tajribalar uch martadan takrorlandi (n = 3) va natijalar o‘rtacha qiymat ± standart og‘ish ko‘rinishida ifodalandi. Statistik tahlil (ANOVA) natijasida farqlar p < 0,05 darajada ishonchli ekanligi aniqlandi. Natijalar pektin qo‘shilishi nonning namlikni saqlash qobiliyatini oshirib, eskirish jarayonini sekinlashtirishini ko‘rsatdi. 72 soatdan so‘ng nazorat namunada namlik yo‘qotilishi 6,8% ni tashkil etgan bo‘lsa, 1,0% pektin qo‘shilgan namunada bu ko‘rsatkich 4,1% gacha kamaydi. Yumshoqlik indeksi 0,62 dan 0,78 gacha oshdi, biroq 1,5% pektin qo‘shilganda strukturaviy zichlashuv kuzatildi. Tadqiqotning ilmiy yangiligi mahalliy meva chiqindilaridan pektin olish va uning optimal miqdorini (1,0%) ilmiy asoslashdan iborat. Natijalar funksional non mahsulotlari ishlab chiqarish va “waste-to-value” yondashuvni rivojlantirish uchun muhim ahamiyatga ega.

Muallif biografiyalari

  • Arzigul Abilova

    Oziq-ovqat texnologiyalari kafedrasi magistranti, Toshkent kimyo-texnologiya instituti

  • Sayida Atxamova, Dotsent

    Oziq-ovqat texnologiyalari kafedrasi, Toshkent kimyo-texnologiya instituti, Toshkent, O‘zbekiston.

Havolalar

Gómez, M., Ronda, F., Caballero, P.A., Blanco, C.A., Rosell, C.M. Functionality of different hydrocolloids on the quality and shelf-life of cakes. Food Hydrocolloids, 2015, Vol. 48, pp. 142–150. https://doi.org/10.1016/j.foodhyd.2015.03.012

Rosell, C.M., Santos, E., Collar, C. Physical characterization of fiber-enriched bread doughs using Mixolab. Food Hydrocolloids, 2016, Vol. 60, pp. 376–384. https://doi.org/10.1016/j.foodhyd.2015.09.009

Guo, X., Wang, Y., Wang, Y. Effects of pectin on wheat flour dough and bread quality. Journal of Food Engineering, 2018, Vol. 223, pp. 93–102. https://doi.org/10.1016/j.jfoodeng.2018.02.015

Li, J., Nie, S., Xie, M. Pectin and its role in food processing: A review. Carbohydrate Polymers, 2017, Vol. 173, pp. 65–79. https://doi.org/10.1016/j.carbpol.2017.05.024

Wang, L., Hou, G.G., Dubat, A. Effects of hydrocolloids on gluten proteins and dough rheology. Food Chemistry, 2017, Vol. 221, pp. 1137–1145. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2017.01.040

Collar, C., Angioloni, A. Pectin impact on baking performance and bread quality. European Food Research and Technology, 2018, Vol. 244, pp. 1221–1230. https://doi.org/10.1007/s00217-018-3015-4

Saha, D., Bhattacharya, S. Hydrocolloids as thickening and gelling agents in food. Journal of Food Science and Technology, 2016, Vol. 53(4), pp. 1803–1812. https://doi.org/10.1007/s13197-016-2296-7

Thakur, B.R., Singh, R.K., Handa, A.K. Chemistry and uses of pectin. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 2019, Vol. 59(8), pp. 1346–1358. https://doi.org/10.1080/10408398.2018.1425976

Marić, A., et al. Application of pectin in bakery products. LWT – Food Science and Technology, 2020, Vol. 130, pp. 109234. https://doi.org/10.1016/j.lwt.2020.109234

Grassino, A.N., et al. Valorization of fruit processing by-products for pectin production. Food Hydrocolloids, 2018, Vol. 76, pp. 178–187. https://doi.org/10.1016/j.foodhyd.2018.04.040

Yuklab olishlar

Nashr qilingan

2026-04-17