IZOXINOLIN ASOSLI INGIBITORLARDA ALKIL ZANJIR UZUNLIGINI O‘ZGARISHI: NEFTNI QAYTA ISHLASH TIZIMLARIDA ADSORBSIYA XARAKATIGA VA KORROZIYADAN HIMOYA QILISHGA TA’SIRI

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.19630517

Kalit so‘zlar:

korroziyani ingibirlash, adsorbsiya izotermasi, Lengmyur modeli, izoxinolin birikmalari, alkil zanjir uzunligi, elektrokimyoviy tahlil, neftni qayta ishlash tizimlari

Abstrak

Ushbu tadqiqotda arilkarbonilmetilizoxinolin xloridlarga asoslangan yangi korroziya ingibitorlari sintez qilindi va neftni qayta ishlash tizimlarida qo‘llanilishi o‘rganildi. Ingibirlash samaradorligi namuna va model neft konlari oqava suvlarida elektrokimyoviy va gravimetrik usullar yordamida o‘rganildi. Natijalar korroziyani ingibirlash samaradorligining alkil zanjiri uzunligiga kuchli bog‘liqligini ko‘rsatdi. Maksimal samaradorlikka (79,8%) 10 ta uglerod atomini o‘z ichiga olgan birikma uchun erishildi, bu gidrofoblik va eruvchanlik o‘rtasidagi optimal muvozanatni ko‘rsatadi. Adsorbsiya tahlili shuni ko‘rsatdiki, ingibirlash jarayoni Lengmyur izotermasiga amal qiladi, bu esa metall yuzasida ingibitor molekulalarining monoqatlamli adsorbsiyasini ko‘rsatadi. Ingibirlash mexanizmi ham elektron effektlar, ham molekulyar tuzilish bilan boshqariladi, bu esa barqaror himoya plyonkasining hosil bo‘lishiga olib keladi. Sintez qilingan birikmalar neftni qayta ishlash va tashish tizimlari uchun samarali korroziya ingibitorlari sifatida yuqori samaradorlikka ega ekanligini ko‘rsatadi.

Muallif biografiyalari

  • Zebokhon Abdullaeva, master's student

    Tashkent Institute of Chemical Technology, Department of "Chemical Technology of oil and gas processing"

  • Fazliddin Jakhonov, PhD student

    Tashkent Institute of Chemical Technology, Department of "Chemical Technology of oil and gas processing"

  • Khusniddin Rakhimov, associate professor, PhD on t.c.

    Tashkent Institute of Chemical Technology, Department of "Chemical Technology of oil and gas processing"

Havolalar

Grigoriev V.P., Ekilik V.P., Khimicheskaya struktura i zashchitnoe deystvie ingibitorov korrozii, Rostov-on-Don: RGU, 1978. [In Russian]

Felhoshn I., Kalman E., Pochik P., Elektrokhimiya, 2002, 38(3), 265. [In Russian]

Ulman A., Chem. Rev., 1996, 96, 1533.

Ugryumov O.V., Ivshin Ya.V., Fakhretdinov P.S., Romanov G.V., Kaydrikov R.A., Zashchita metallov, 2001, 37(4), 380. [In Russian]

Ugryumov O.V., Khlebnikov V.N., Gogalashvili T.L., Romanov G.V., Vasyukov S.I., Poverkhnostno-aktivnye veshchestva i preparaty na ikh osnove, Belgorod, 2000. [In Russian]

Vatsuro K.V., Mishchenko G.P., Imenniye reaktsii v organicheskoy khimii, Moscow, 1976. [In Russian]

Nifantiev E.E., Khimiya fosfororganicheskikh soedineniy, Moscow, 1971. [In Russian]

Bellamy L., Infrared spectra of complex molecules, Moscow, 1963. [In Russian]

Kokalj A., “On the use of the Langmuir and other adsorption isotherms in corrosion inhibition,” Corrosion Science, 2023, 217, 111112. https://doi.org/10.1016/j.corsci.2023.111112

Vaszilcsin C.G., et al., “Evaluation of metal–corrosion inhibitor interactions using adsorption isotherms,” Journal of Molecular Structure, 2023. https://doi.org/10.1016/j.molstruc.2023.135444

Ituen E., Akaranta O., James A., “Evaluation of performance of corrosion inhibitors using adsorption isotherm models,” Chemical Science International Journal, 2017. https://doi.org/10.9734/CSJI/2017/28976

Tan L., et al., “Interfacial adsorption and corrosion inhibition behavior of heterocyclic compounds,” ACS Omega, 2023. https://doi.org/10.1021/acsomega.2c02843

Azgaou K., et al., “Corrosion inhibition and adsorption properties of organic inhibitors,” ACS Omega, 2025. https://doi.org/10.1021/acsomega.4c11555

Toghan A., et al., “Adsorption mechanism and corrosion inhibition behavior,” Metals, 2023, 13, 1565. https://doi.org/10.3390/met13091565

Yuklab olishlar

Nashr qilingan

2026-04-17