IZOXINOLIN ASOSLI INGIBITORLARDA ALKIL ZANJIR UZUNLIGINI O‘ZGARISHI: NEFTNI QAYTA ISHLASH TIZIMLARIDA ADSORBSIYA XARAKATIGA VA KORROZIYADAN HIMOYA QILISHGA TA’SIRI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19630517Kalit so‘zlar:
korroziyani ingibirlash, adsorbsiya izotermasi, Lengmyur modeli, izoxinolin birikmalari, alkil zanjir uzunligi, elektrokimyoviy tahlil, neftni qayta ishlash tizimlariAbstrak
Ushbu tadqiqotda arilkarbonilmetilizoxinolin xloridlarga asoslangan yangi korroziya ingibitorlari sintez qilindi va neftni qayta ishlash tizimlarida qo‘llanilishi o‘rganildi. Ingibirlash samaradorligi namuna va model neft konlari oqava suvlarida elektrokimyoviy va gravimetrik usullar yordamida o‘rganildi. Natijalar korroziyani ingibirlash samaradorligining alkil zanjiri uzunligiga kuchli bog‘liqligini ko‘rsatdi. Maksimal samaradorlikka (79,8%) 10 ta uglerod atomini o‘z ichiga olgan birikma uchun erishildi, bu gidrofoblik va eruvchanlik o‘rtasidagi optimal muvozanatni ko‘rsatadi. Adsorbsiya tahlili shuni ko‘rsatdiki, ingibirlash jarayoni Lengmyur izotermasiga amal qiladi, bu esa metall yuzasida ingibitor molekulalarining monoqatlamli adsorbsiyasini ko‘rsatadi. Ingibirlash mexanizmi ham elektron effektlar, ham molekulyar tuzilish bilan boshqariladi, bu esa barqaror himoya plyonkasining hosil bo‘lishiga olib keladi. Sintez qilingan birikmalar neftni qayta ishlash va tashish tizimlari uchun samarali korroziya ingibitorlari sifatida yuqori samaradorlikka ega ekanligini ko‘rsatadi.
Havolalar
Grigoriev V.P., Ekilik V.P., Khimicheskaya struktura i zashchitnoe deystvie ingibitorov korrozii, Rostov-on-Don: RGU, 1978. [In Russian]
Felhoshn I., Kalman E., Pochik P., Elektrokhimiya, 2002, 38(3), 265. [In Russian]
Ulman A., Chem. Rev., 1996, 96, 1533.
Ugryumov O.V., Ivshin Ya.V., Fakhretdinov P.S., Romanov G.V., Kaydrikov R.A., Zashchita metallov, 2001, 37(4), 380. [In Russian]
Ugryumov O.V., Khlebnikov V.N., Gogalashvili T.L., Romanov G.V., Vasyukov S.I., Poverkhnostno-aktivnye veshchestva i preparaty na ikh osnove, Belgorod, 2000. [In Russian]
Vatsuro K.V., Mishchenko G.P., Imenniye reaktsii v organicheskoy khimii, Moscow, 1976. [In Russian]
Nifantiev E.E., Khimiya fosfororganicheskikh soedineniy, Moscow, 1971. [In Russian]
Bellamy L., Infrared spectra of complex molecules, Moscow, 1963. [In Russian]
Kokalj A., “On the use of the Langmuir and other adsorption isotherms in corrosion inhibition,” Corrosion Science, 2023, 217, 111112. https://doi.org/10.1016/j.corsci.2023.111112
Vaszilcsin C.G., et al., “Evaluation of metal–corrosion inhibitor interactions using adsorption isotherms,” Journal of Molecular Structure, 2023. https://doi.org/10.1016/j.molstruc.2023.135444
Ituen E., Akaranta O., James A., “Evaluation of performance of corrosion inhibitors using adsorption isotherm models,” Chemical Science International Journal, 2017. https://doi.org/10.9734/CSJI/2017/28976
Tan L., et al., “Interfacial adsorption and corrosion inhibition behavior of heterocyclic compounds,” ACS Omega, 2023. https://doi.org/10.1021/acsomega.2c02843
Azgaou K., et al., “Corrosion inhibition and adsorption properties of organic inhibitors,” ACS Omega, 2025. https://doi.org/10.1021/acsomega.4c11555
Toghan A., et al., “Adsorption mechanism and corrosion inhibition behavior,” Metals, 2023, 13, 1565. https://doi.org/10.3390/met13091565